على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

183

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ع . منسوب به ارمنية . و مردم ارمن . ج : ارامنة . ارمنين ( armanin ) ا . ع . - مأخوذ از يونانى - انار صحرائى و حب القلقل . ارمنيه ( armanye ) ا . پ . ملك ارمن . ارمنيه ( ermanye ) ا خ . پ . شهريست كه آتشكدهء درخش در آنجا بوده . ارمنيه ( armaniye ) ا خ . پ . ملك ارمن . ارم و الله ( arma - vall he ) ع . كلمهء قسم بمعنى ام و اللّه . ارمود ( armud ) ا . پ . امرود و گلابى . ارمولة ( ormulat ) ا . ع . ارمولة العرفج : پاره‌اى از شاخهء عرفج كه پس از بريدن بر درخت مانده باشد . ج : ارامل و اراميل . ارمولة ( ormulat ) ص . ع . غلام ارمولة : پسر محتاج و مسكين و بىزن . ارمون ( armun ) ا . پ . بيعانه و زرى كه پيش از كار كردن بمزدور دهند . و اربون و يا عربون تازى مأخوذ از همين لفظ است . ارمونتن ( armuntan ) ف ل . پ . بلغت زند خوابيدن . و آرام گرفتن و آرميدن و آسودن . ارمهزاء ( ermehz ' ) م . ع . دادن و عطا كردن و هو لا يرمهز بشيى : او نمىدهد چيزى را . ارمى ( arm ) ص . ع . چابك‌تر و باقوت‌تر در زدن نيزه و انداختن تير . و خوب‌انداز . ارمى ( aramiy ) و ( eramiy ) ا . ع . كسى . و نشانى و اثرى يق ما به ارمىّ : نيست در آن كسى و نه اثرى و نه نشانى . و نيز سنگ و نشانى كه در بيابان جهت راه برپا كنند . ارميا ( armi ) و ( ormi ) و ( ermi ) ا خ . پ . نام يكى از پيغمبران بنى اسرائيل . و نام خضر و الياس . و يكى از نامهاى حضرت على بن ابي طالب عليه السلام . و نام بيت المقدس . ارمية ( ormiat ) ا خ . پ . اروميهء آذربايجان . ارميده ( armide ) ص . پ . آرميده و قرار گرفتهء و ساكن شده . و آسوده و راحت كرده . و خفته . ارميزاز ( ermiz z ) م . ع . جنبيدن لشكر . و ارماز ارميزازا : برگشت و دور شد از جاى . و ثابت ماند و لازم گرفت جاى را . و ترنجيد و منقبض گرديد . ارميس ( armis ) ا . پ . يك نوع خارى كه برگهاى نرم دارد . ارميقاق ( ermiq q ) م . ع . سست شدن در كار . و ارماق ارميقاقا : هلاك شد از لاغرى . و ارماق الحبل : سست شد آن ريسمان . ارمين ( armin ) ا . پ . نام پسر چهارم كيغباد . ارمينا ( armin ) ا . ع . نوشادر . ارمينية ( arminiyat ) و ( erminiyat ) ا خ . ع . ملك ارمن . و يا نام چهارم اقليم . ارمينيه ( arminie ) ا خ . پ . ملك ارمن . ارميون ( armayun ) ص . پ . عاقل و زيرك و دانا . و ا . يك نوع سنگى كه هر چند آن را بشكنند مخمس شكسته شود . و ا خ . نام حكيمى يونانى كه زيرك و دانا بوده . ارن ( arn ) م . ع . ارنه ارنا ( از باب نصر ) : بدندان گزيد آن را . ارن ( aran ) ا . پ . آرنج . و انجمن و مجلس و مجمع . ارن ( aran ) م . ع . ارن ارنا و ارينا و ارانا : ( از باب سمع ) : شادمان شد . ارن ( aran ) ا خ . ع . نام شهرى . ارن ( aren ) ا خ . ع . نام اسبى . ارن ( aren ) ص . ع . شادمان و خوشحال . ارن ( oron ) ع . ج اران و ارون . ارن ( arran ) ا . پ . بلغت زند ماده ميش . ارناء ( ern ' ) م . ع . بر پيوسته نگريستن داشتن يق ارنانى حسن ما رايت . و بطرب آوردن و شادمان كردن . ارناف ( ern f ) م . ع . سست كردن ستور گوش را از ماندگى . الحديث : كان اذا انزل عليه الوحى و هو على القصواء تذرف عيناها و ترنف باذنيها من ثقل الوحى . و ارنف البعير : رفت و جنبانيد آن شتر سر را پس پيش درآمد پوست سر او . و ارنف الرجل : بشتافت آن مرد . ارناق ( ern q ) م . ع . ارنق ارناقا : جنبانيد علم را از بهر حمله كردن . و ارنق اللواء : جنبيد آن علم ( لازم و متعدى ) . و ارنق الماء : تيره كرد آب را . و ارنق الله قذاتك : پاك گرداند خداى چشم ترا از خاشاك . و ارنق القوم بالمكان : اقامت نمودند آن قوم بيك جاى . و ارنق فى الامر : شوريده راى شد در آن كار و باز ايستاد . و ارنق الطائر : جنبانيد بال را آن مرغ و ثابت ماند در هوا . و ارنق النوم فى عينيه : آميخت خواب در چشم وى . ارنان ( ern n ) م . ع . ارن ارنانا : فرياد كرد . و ارن اليه : گوش كرد بسوى وى . و ارنت القوس : بانگ كرد آن كمان . ارناؤد ( arn ud ) ا خ . پ . طايفه‌اى از مردم بلغار . و ص . مردم بلندقد قوىهيكل . ارنب ( arnab ) ا . ع . خرگوش خواه نر باشد و يا ماده . و يا خرگوش ماده را ارنب و نر را خزر گويند . ج : ارانب و ارانى . و كلاكموش كوتاه‌دم . و نوعى از زيور . و ا خ . نام زنى . و ارنب بحرى : يك نوع ماهى : زهردارى . ارنبانى ( arnab niy ) ا . ع . جامهء خز مايل بسياهى . ارنبة ( arnabat ) ا . ع . طرف بينى . و خرگوش